{"id":6209,"date":"2026-10-26T10:03:21","date_gmt":"2026-10-26T09:03:21","guid":{"rendered":"https:\/\/augustowska-miodosytnia.pl\/?p=6209"},"modified":"2026-10-26T10:22:43","modified_gmt":"2026-10-26T09:22:43","slug":"lipiec-kowienski-w-poszukiwaniu-najlepszego-z-miodow-pitnych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/augustowska-miodosytnia.pl\/en\/2026\/10\/26\/lipiec-kowienski-w-poszukiwaniu-najlepszego-z-miodow-pitnych\/","title":{"rendered":"Lipiec Kowie\u0144ski – w poszukiwaniu najlepszego z miod\u00f3w pitnych"},"content":{"rendered":"

Lipiec Kowie\u0144ski<\/strong> uwa\u017cany by\u0142 przez wieki za najszlachetniejszy z miod\u00f3w pitnych, o wyj\u0105tkowym potencjale starzenia i niepowtarzalnym smaku. Jest echem tego, co w dawnej Rzeczypospolitej by\u0142o dobre i wa\u017cne. W zasadzie od roku 1564 mo\u017cna znale\u017a\u0107 dziesi\u0105tki wspomnie\u0144 w \u017ar\u00f3d\u0142ach o tym rodzaju miodu pitnego. Ale czym w\u0142a\u015bciwie by\u0142 mi\u00f3d z nostalgi\u0105 wychwalany przez Adama Mickiewicza w \u201ePanu Tadeuszu\u201d? Gdzie powstawa\u0142, jak smakowa\u0142 i co o nim wiemy? Czy dokumentacja \u017ar\u00f3d\u0142owa wystarcza do odtworzenia jego receptury? Przekonajmy si\u0119\u2026 W poni\u017cszym tek\u015bcie przyjrzymy si\u0119 bli\u017cej temu fenomenowi, ale nie b\u0119dziemy si\u0119ga\u0107 po s\u0142owa fikcyjnych postaci literackich, tylko sprawdzimy co o tym miodzie pisali publicy\u015bci, propagatorzy miodosytnictwa, urz\u0119dnicy, lekarze, geografowie i statystycy lub po prostu przedsi\u0119biorcy sprzedaj\u0105cy i produkuj\u0105cy w\u00f3wczas miody pitne.<\/p>\n

 <\/p>\n

Dolinami w\u015br\u00f3d Niemna i uchodz\u0105cych do\u0144\u00a0rzek \u015bciel\u0105 si\u0119 \u017c\u00f3\u0142te pola,\u00a0bo wsz\u0119dzie tu w kolorze ziemi przewa\u017ca barwa piasku, na kt\u00f3rych wie\u015bniak nie spodziewaj\u0105c si\u0119 nawet \u017cytnich plon\u00f3w sieje tylko lichy owies i drobn\u0105 hreczk\u0119. Rzadko gdzie z\u0142oci si\u0119 \u0142an pszenicy. Zato pod Kownem po malowniczych pag\u00f3rkach, pomi\u0119dzy kt\u00f3remi szumi woda po ska\u0142ach, rozrastaj\u0105 si\u0119 cieniste lipy, z kt\u00f3rych pszczo\u0142y zbieraj\u0105 mi\u00f3d, \u00f3w s\u0142awny lipiec kowie\u0144ski, najmilszy niegdy\u015b nap\u00f3j Polak\u00f3w i Litwin\u00f3w. Okolice Kowna nale\u017c\u0105 do najpi\u0119kniejszych nad Niemnem: strome g\u00f3ry w p\u00f3\u0142kolu otaczaj\u0105ce miasto, poros\u0142e so\u015bnin\u0105, lip\u0105 i kra\u015bnym berberysem przedstawiaj\u0105 niepor\u00f3wnany widok. Tu nieopodal uj\u015bcia Wilji do Niemna le\u017cy pi\u0119kna dolina przy Kownie<\/em>[1]<\/a>.<\/p>\n

Tak opisywa\u0142 okolice Kowna Lucjan Tatomir w \u201eGeografii fizycznej Polski\u201d wydanej we Lwowie w roku 1863. Te tereny i dzisiaj robi\u0105 niesamowite wra\u017cenie. Wzmianki o s\u0142awnym niegdy\u015b Lipcu Kowie\u0144skim znajdujemy tak\u017ce u innych autor\u00f3w: historyk\u00f3w, geograf\u00f3w, etnograf\u00f3w, pami\u0119tnikarzy czy w listach do gazet. Tylko w \u017ar\u00f3d\u0142ach z XIX wieku znalaz\u0142em ich ponad pi\u0119\u0107dziesi\u0105t, do tego mo\u017cna doda\u0107 dziesi\u0105tki wzmianek w publikacjach z wiek\u00f3w XVI i XVII i nieliczne z wieku XVIII. Zapewne wynika to z zapatrzenia \u00f3wczesnej szlachty we wzorce francuskie, mod\u0105 \u00f3wczesn\u0105 na zachodnie napoje oraz brakiem nostalgii z jak\u0105 otaczano miody pitne w Polsce i Litwie pod zaborami jako wspomnienie dawnej niepodleg\u0142o\u015bci i przejaw rodzimej kultury.<\/p>\n

Najstarsze wzmianki dotycz\u0105ce lipca w znaczeniu miodu pitnego \u00a0pochodz\u0105 z roku 1564 pojawia si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w kilku miejscach w pracy Lekarstwa do\u015bwiadczone,<\/em> Marcina Siennika:<\/p>\n

w Wina thu niemozemy bardzo przebiera\u0107, \u017ce si\u0119 go nie wiele rodzi. Ale piwo z czystey przenicy wysta\u0142e, nie zwietrza\u0142e, wczas \u017cytne. Albo mi\u00f3d czysty, a zw\u0142aszcza Lipiec<\/strong> u nas owszeti zdrowe picie<\/em>[3]<\/a>.<\/p>\n

U innego \u00a0XVI-wieczny autor, Marcina Kromera, biskupa warmi\u0144skiego i kronikaraz, znajdziemy ju\u017c kontekst lipc\u00f3w kowie\u0144skich w swoim dziele z roku 1577, pisa\u0142: Napojem powszechnym w Polsce, a mianowicie na Rusi i Mazowszu tudzie\u017c w Prusiech i w Litwie, jest piwo (…). Opr\u00f3cz tego na Rusi i na Podolu pod dostatkiem jest miodu prza\u015bnego i uwarzonego z wod\u0105, jako te\u017c chmielu (…). W Litwie s\u0142ynie mi\u00f3d bia\u0142y, zw\u0142aszcza kowie\u0144ski<\/strong>, z powodu wielkiej obfito\u015bci w tamtejszych lasach drzew lipowych<\/em>[4]<\/a>.<\/p>\n

Z kolei Szymon Syreniusz w ksi\u0105\u017cce wydanej w roku 1613 wspomina\u0142: Miody prza\u015bne z lipowego kwiatu w Kownie<\/strong> sycone, lipcami <\/strong>zowi\u0105, kt\u00f3re nad inne miody przezroczysto\u015bci\u0105 i subtelno\u015bci\u0105 smaku przechodz\u0105, a bez \u017cadnych zi\u00f3\u0142 i korzeni warzone by\u0107 musz\u0105, by w\u0142asnego zapachu lipy nie zatraci\u0107<\/em>[5]<\/a>.<\/p>\n

Kilka lat p\u00f3\u017aniej o Nadwi\u015bla\u0144skich i Nadieme\u0144skich\u00a0 trunkach Teodor Zawadzki pisa\u0142, s\u0142usznie zauwa\u017caj\u0105c: A i\u017c wina u nas nie ka\u017cdy mie\u0107 mo\u017ce, dobre piwo stoi za wino, i tak\u017ce zdrowe jest z pi\u0119knej pszenice na wyb\u00f3r uwarzone, wysta\u0142e, nie zwietrza\u0142e etc. a le\u0107 i j\u0119czmienne dobre, kiedy si\u0119 wystoi: tak\u017ce i mi\u00f3d niez\u0142y jest, a zw\u0142aszcza lipiec<\/strong>, gdy wysta\u0142y<\/em>[6]<\/a>.<\/p>\n

Ze s\u0142ownika polsko-\u0142aci\u0144sko-greckiego autorstwa Grzegorza Knapiusza z roku 1643 mo\u017cna natomiast dowiedzie\u0107 si\u0119, \u017ce lipcem nazywano mi\u00f3d pitny wykonany z miodu kwiatowego lub o aromacie kwiatowym[7]<\/a>. W tym samym s\u0142owniku przy ha\u015ble mi\u00f3d pitny<\/em> autor przywo\u0142uje wspomnienie o stuletnich miodach litewskich, kt\u00f3re z czasem g\u0119stniej\u0105, staj\u0105 si\u0119 mocne i trudne do picia. Dygresja autora najpewniej wynika\u0142a z w\u0142asnego do\u015bwiadczenia, widocznie w tym wypadku d\u0142u\u017csze le\u017cakowanie nie s\u0142u\u017cy\u0142o danemu miodowi \u2013 nie ka\u017cdy z miod\u00f3w dawnej Rzeczypospolitej mia\u0142 taki potencja\u0142 maturacyjny, jak Lipiec Kowie\u0144ski: Pliniusz podaje, \u017ce woda miodowa wskutek d\u0142ugiego le\u017cakowania zmienia si\u0119 w wino, cho\u0107 nie jest ono zbyt zdrowe. Przekona\u0142em si\u0119, \u017ce tak w\u0142a\u015bnie bywa na Litwie, gdzie mi\u00f3d pitny przechowywany przez sto lat sta\u0142 si\u0119 niezwykle mocny i niezdatny do spo\u017cycia<\/em>[8]<\/a>.<\/p>\n

W wydanym w roku 1673 XIV-tomowym kompendium medycznym Jana Jonston\u2019a, polskiego lekarza o szkockim pochodzeniu, lipiec pojawia si\u0119 w opisie miod\u00f3w pitnych w rozdziale po\u015bwi\u0119conym w\u0142asno\u015bciom piwa i miodu pitnego w\u0142a\u015bnie: <<Medus>> (mi\u00f3d pitny), kt\u00f3ry my, mieszka\u0144cy P\u00f3\u0142nocy, sporz\u0105dzamy z miodu, niekiedy dor\u00f3wnuje winu dzi\u0119ki dodatkowi substancji aromatycznych. Wzmaga on zatem ciep\u0142o wewn\u0119trzne, a dzi\u0119ki swej rzadkiej konsystencji i ostro\u015bci rozrzedza flegmatyczne soki. Szczeg\u00f3lnie ceniona jest odmiana litewska \u2013 zw\u0142aszcza Kowie\u0144ska,<\/strong> rodzaj zwany Lipiec<\/strong>, przypominaj\u0105cy nektar i ambrozj\u0119 \u2013 kt\u00f3ry to trunek cz\u0119sto pili\u015bmy dawniej w Rosji i Litwie<\/em>[9]<\/a>.<\/em><\/p>\n

W roku 1724, w traktacie naukowym napisanym po \u0142acinie o wy\u017cszo\u015bci miodu nad coraz to popularniejszym w Europie cukrem, znajduje si\u0119 taki oto opis litewskich las\u00f3w, \u017cyj\u0105cych w nich pszcz\u00f3\u0142 oraz samego miodu, kt\u00f3ry przekszta\u0142ca si\u0119 w miody pitne: Obfite zbiory miodu na Litwie sprawiaj\u0105, \u017ce cena miodu pitnego jest niemal r\u00f3wna cenie piwa; mo\u017cna go bowiem znale\u017a\u0107 dziko wyst\u0119puj\u0105cego w lasach \u2013 ci\u0105gn\u0105cych si\u0119 miejscami na wiele mil \u2013 gdzie pszczele roje osiedlaj\u0105 si\u0119 na drzewach; wsz\u0119dzie tam, gdzie znajd\u0105 dziupl\u0119, sk\u0142adaj\u0105 mi\u00f3d (\u2026). Ogromne ilo\u015bci miodu pozostaj\u0105 nieodkryte i niewykorzystane albo zostaj\u0105 rozgrabione i po\u017carte przez nied\u017awiedzie. Jednak\u017ce najlepszy mi\u00f3d wytwarzaj\u0105 pszczo\u0142y na terenach, gdzie w lasach licznie wyst\u0119puj\u0105 lipy; mi\u00f3d pitny sporz\u0105dzany z (miodu) kwiat\u00f3w tego drzewa nosi w miejscowym j\u0119zyku nazw\u0119 lipiec<\/strong> i ceniony jest bardziej ni\u017c wszelkie inne jego odmiany, cho\u0107 bywa rzadszy w latach, gdy niesprzyjaj\u0105ca pogoda sprawia, \u017ce \u200b\u200blipy kwitn\u0105 s\u0142abo lub sk\u0105po<\/em>[10]<\/a>.<\/p>\n

Teofil Ciesielski, w jak dot\u0105d najlepszej ksi\u0105\u017cce po\u015bwi\u0119conej miodosytnictwu wydanej pierwszy raz drukiem we Lwowie w roku 1894, zanotowa\u0142 receptur\u0119 miodu kowie\u0144skiego <\/em>w nast\u0119puj\u0105cy spos\u00f3b: Mi\u00f3d kowie\u0144ski.<\/em><\/strong> S\u0142ynny ten czasu swego mi\u00f3d pitny by\u0142 wyrabiany z patoki uzyskiwanej w okolicy Kowna. Patoka ta miodowa pochodzi\u0142a z lip obficie tam rosn\u0105cych, i dlatego mo\u017cna go wsz\u0119dzie wyrabia\u0107, gdzie mo\u017cna mie\u0107 mi\u00f3d czysty lipowy, to jest nie w lipcu pszczo\u0142om podebrany, lecz rzeczywi\u015bcie z kwiatu drzew lipowych pochodz\u0105cy. Mi\u00f3d lipowy odznacza si\u0119 barw\u0105 prawie dukatowego z\u0142ota, bardzo przyjemn\u0105 woni\u0105 i przyjemnym smakiem, to te\u017c i nap\u00f3j z niego wysycony te same posiada zalety. Mi\u00f3d kowie\u0144ski wyrabia si\u0119 o r\u00f3\u017cnej sile, najcz\u0119\u015bciej dw\u00f3jniak i trzeciak, warzy si\u0119 zwyk\u0142ym sposobem, trzeba tylko baczy\u0107, a\u017ceby si\u0119 nie przypali\u0142. Najlepszym jest wtedy, gdy si\u0119 nie gotuje zbyt d\u0142ugo i gdy si\u0119 nie dodaje do niego \u017cadnej przyprawy. Post\u0119powanie po uwarzeniu takie same, jak i wszystkich miod\u00f3w<\/em> [11]<\/a>.<\/p>\n

Inny dok\u0142adny przepis sycenia lipca kowie\u0144skiego pochodzi z \u201ePoradnika, czyli kalendarza dla gospody\u0144 na rok przest\u0119pny 1868\u201d, wydanego w Wilnie w roku 1867. Warto go przytoczy\u0107 w ca\u0142o\u015bci.<\/p>\n

Mi\u00f3d kowie\u0144ski<\/em><\/strong> (przez J\u00f3zefa Strumi\u0142\u0142\u0119). <\/em><\/p>\n

Bierze si\u0119 10 garncy czystego bia\u0142ego miodu lipcem zwanego, w\u0142o\u017cywszy takowy do kot\u0142a wla\u0107 wody mi\u0119kkiej garncy 10. Mi\u00f3d ten z wod\u0105 zagotowa\u0107 przez minut 5, aby si\u0119 rozpu\u015bci\u0142. Potem utrzymuj\u0105c na umiarkowanym ogniu, gdy si\u0119 poka\u017c\u0105 na wierzchu szumowiny, p\u00f3ty je zbi\u0107ra\u0107, p\u00f3ki syta nie przestanie szumowin wydawa\u0107. Gdy ju\u017c rozwiedziony mi\u00f3d pozb\u0119dzie si\u0119 szumowin, wla\u0107 go do czystej beczki trzydziestogarncowej i postawi\u0107 j\u0105 \u0142okie\u0107 wysoko nad ziemi\u0105, przy piecu w izbie na to przeznaczonej. Nast\u0119pnie wzi\u0105\u0107 najlepszego chmielu angielskiego \u0142ut\u00f3w pi\u0119\u0107 i ten w\u0142o\u017cony z woreczkiem do osobnego kot\u0142a, nalawszy 10 garncami wody mi\u0119kkiej, gotowa\u0107 na wolnym ogniu przez 24 godzin; w ci\u0105gu warzenia, kiedy si\u0119 wygotuje do po\u0142owy, znowu dola\u0107 wody i tak gotowa\u0107, a\u017ceby w kotle pozosta\u0142o odwaru tylko 5 garncy. Ten odwar chmielowy, p\u00f3ki jeszcze ciep\u0142y, wla\u0107 do beczki b\u0119d\u0105cej z miodem. Na drugi dzie\u0144, wla\u0107 dro\u017cd\u017cy \u015bwie\u017cych, g\u0119stych, p\u00f3\u0142 kwarty, a je\u017celi dro\u017cd\u017ce u\u017cyte b\u0119d\u0105 od miodu lipcu, tem s\u0105 lepsze. Izba, w kt\u00f3rej beczka sta\u0107 b\u0119dzie, powinna mie\u0107 ci\u0105g\u0142ej temperatury ciep\u0142a do 18 stopni: w tak ogrzanej izbie, lipiec zacznie fermentowa\u0107 i dlatego beczka nie mo\u017ce by\u0107 zamkni\u0119t\u0105, a\u017c p\u00f3ki mi\u00f3d powoli nie wych\u0142odzi si\u0119, czyli to samo znaczy, dop\u00f3ki nie odb\u0119dzie si\u0119 fermentacja.<\/em><\/p>\n

Beczka z lipcem, w izbie ocieplonej sta\u0107 powinna przez 10 miesi\u0119cy. Po up\u0142ywie tego czasu, lipiec b\u0119d\u0105cy dot\u0105d w beczce z dro\u017cd\u017cami, przecedzi\u0107 przez worek p\u0142\u00f3cienny, a je\u017celi by nie by\u0142 jeszcze czysty, przecedzi\u0107 go raz drugi i trzeci, a\u017ceby sta\u0142 si\u0119 zupe\u0142nie klarownym. Przecedzony, wla\u0107 do osobnej beczki i niech tak stoi jeszcze przez miesi\u0105c. Potem z ostro\u017cno\u015bci\u0105 a\u017ceby m\u0119ty pozosta\u0142y na dnie, czysty lipiec zbutelkowawszy, dobrze zakorkowa\u0107 i obla\u0107 smo\u0142\u0105. Po odtr\u0105ceniu m\u0119t\u00f3w, czystego napoju byd\u017a powinno 20 garncy.<\/em><\/p>\n

Oto jest spos\u00f3b robienia lipcu Kowie\u0144skiego, s\u0142awnego w kraju i zagranic\u0105, kt\u00f3ry bez zepsucia si\u0119 wytrwa\u0107 mo\u017ce do lat stu i wi\u0119cej; owszem im b\u0119dzie starszy tem lepszy.<\/em><\/p>\n

Miasto Kowno mia\u0142o niegdy\u015b tym sposobem robiony lipiec, warto\u015bci butelka na dwa dukaty \u2014 lecz w roku 1812 w czasie przej\u015bcia wojsk, a szczeg\u00f3lniej w ich odwrocie, wszystkie dawne zapasy zniszczone zosta\u0142y. Ktoby chcia\u0142 mie\u0107 lipiec l\u017cejszy, lubo nie tak trwa\u0142y, ten na dziesi\u0119\u0107 garncy miodu nala\u0107 mo\u017ce wody garncy 30, w takim razie beczka 50 garncowa u\u017cyta by\u0107 powinna<\/em>[12]<\/a>.<\/em><\/p>\n

Ten sam przepis J\u00f3zefa Strumi\u0142\u0142y podawa\u0142a gazeta \u201ePszczelnictwo Polskie\u201d w numerze 7 z roku 1928.<\/p>\n

W roku 1860 pojawiaj\u0105 si\u0119 jeszcze wskaz\u00f3wki jak wykona\u0107 s\u0142awny lipiec kowie\u0144ski<\/em>. W podr\u0119czniku pszczelarskim napisanym przez Juliana Lubienieckiego ukaza\u0142 si\u0119 taki oto przepis: Dlatego je\u017celi chcesz syci\u0107 mi\u00f3d dobry, nie t\u0142ocz do beczki miedzy mi\u00f3d pszcz\u00f3\u0142 ani czerwu, tylko odbieraj go czysto jak ju\u017c wy\u017cej uczy\u0142em. S\u0142awny niegdy\u015b lipiec kowie\u0144ski niesycono z samego miodu lipowego, jak niekt\u00f3rzy b\u0142\u0119dnie mniemaj\u0105, tylko dobierano patoki najczystszej, i wtem to by\u0142 ca\u0142y sekret fabrykacyi tego ulubionego napoju. I dzi\u015b b\u0119dziemy mieli miody takie same jak by\u0142y kowie\u0144skie, tylko sy\u0107my je z czystego miodu bez pszcz\u00f3\u0142 i czerwu \u2013 to jest g\u0142\u00f3wny sekret warzenia dobrego miodu<\/em>[13]<\/a>.<\/p>\n

Tu autor podr\u0119cznika sugeruje, \u017ce ma by\u0107 to czysty panie\u0144ski mi\u00f3d, niekoniecznie wykonany z miodu lipowego, ale o czystym, miodowym aromacie i smaku. Bez nalecia\u0142o\u015bci pozostawionych przez nieoczyszczony surowiec (patok\u0119).\u00a0 Lubieniecki zauwa\u017ca r\u00f3wnie\u017c to, co cz\u0119sto pojawia si\u0119 w tekstach XIX-wiecznych, a mianowicie negatywny wp\u0142yw na gospodark\u0119 krajow\u0105 mody na zagraniczne alkohole: (\u2026) kiedy jedn\u0105 butelk\u0119 miodu kowie\u0144skiego<\/strong> przedawano po dwa dukaty. Nie wychodzi\u0142y w\u00f3wczas pieni\u0105dze z kraju za wina i inne napoje zagraniczne, bo by\u0142 w domu napitek w\u0142asny, wyborny, niekosztowny, a zdrowy<\/em>[14]<\/a>.<\/p>\n

Lipiec kowie\u0144ski, jako mi\u00f3d popularny i ceniony w Litwie, pojawia si\u0119 cz\u0119sto w XIX-wiecznych opisach przesz\u0142o\u015bci, jest te\u017c wzmiankowany przez wsp\u00f3\u0142czesnych. Na przyk\u0142ad w tek\u015bcie z roku 1872, zamieszczonym w wydawnictwie \u201eEkonomista: pismo po\u015bwi\u0119cone ekonomice, statystyce i administracji\u201d, fragment opisuj\u0105cy p\u00f3\u0142nocny teren Guberni Suwalskiej, dochodz\u0105cej w\u00f3wczas prawie pod Kowno, kre\u015bli lasy lipowe tej cz\u0119\u015bci Kr\u00f3lestwa Polskiego w nast\u0119puj\u0105cy spos\u00f3b: (\u2026) w niewielu lasach maj\u0105cych obfito\u015b\u0107 lip, znajduj\u0105 si\u0119 jeszcze niewielkie pasieki, dostarczaj\u0105ce bardzo pi\u0119kny, z mi\u0142ym zapachem mi\u00f3d bia\u0142y, z kt\u00f3rego mieszka\u0144cy s\u0105siedniego miasta Kowna syc\u0105 nap\u00f3j znany pod nazw\u0105 lipca kowie\u0144skiego<\/strong><\/em>[15]<\/a>.<\/p>\n

O czasach Jagie\u0142\u0142y z kolei tak w roku 1875 pisa\u0142 historyk Karol Szajnoch w swoich dzie\u0142ach: Wszechstronnie\u00a0rozwini\u0119te\u00a0pasterstwo\u00a0\u017cywi\u0142o\u00a0r\u00f3\u017cnorakim\u00a0nabia\u0142em,\u00a0w\u00a0kt\u00f3ry\u00a0wchodzi\u0142y\u00a0tak\u017ce\u00a0sztucznie\u00a0przyprawiane\u00a0sery\u00a0bawole,\u00a0a\u00a0nawet\u00a0mleko\u00a0kobyle.\u00a0Nie\u00a0mniej\u00a0kwitn\u0119\u0142o\u00a0dalej pszczolnictwo,\u00a0starodawna\u00a0chwa\u0142a\u00a0stron\u00a0nadnieme\u0144skich.\u00a0Bujna\u00a0grz\u0119skich\u00a0krain\u00a0ro\u015blinno\u015b\u0107, jakie\u015b\u00a0szczeg\u00f3lnie\u00a0s\u0142odkie\u00a0zio\u0142a,\u00a0ogromne\u00a0gaje\u00a0lipowe\u00a0oko\u0142o\u00a0Kowna wydawa\u0142y\u00a0mi\u00f3d\u00a0przewyborny,\u00a0s\u0142awny\u00a0lipiec\u00a0kowie\u0144ski,\u00a0nadzwyczajnie\u00a0obficie\u00a0po\u00a0ca\u0142\u00e9j\u00a0Litwie pijany<\/em>[16]<\/a>.<\/p>\n

W \u017ar\u00f3d\u0142ach XIX-wiecznych lipiec kowie\u0144ski pojawia si\u0119 ju\u017c jako wspomnienie, czy wzmiankowanie. I tak w roku 1860 w Kurierze Wile\u0144skim, urz\u0119dowej gazecie Guberni Wile\u0144skiej, jeden z czytelnik\u00f3w podpisany jako Auszlawis, utyskuje na zanik rodzimych tradycji i przedk\u0142adanie cudzoziemskich trunk\u00f3w nad polskie\/litewskie napoje: Niekt\u00f3rzy nawet z ziemian my\u015bl\u0105 o wskrzeszeniu staro\u015bwieckiego obyczaju raczenia si\u0119 na domowych uroczysto\u015bciach, rodzinnym miodem. Albo\u017c taki przedni nap\u00f3j, jak \u00f3w dawny a tyle ws\u0142awiony lipiec kowie\u0144ski<\/strong>, nie by\u0142by godzien nape\u0142nia\u0107 kielichy naszego sto\u0142u przy wzniesieniu zdrowia (toast\u00f3w) na weselu, chrzcinach lub imieninach, w naszych domach szlacheckich? Przynajmniej by si\u0119 ani Frarancuz ani te\u017c Niemiec nie zbogaca\u0142 naszem bezzasadnem upodobaniem do tej fabrykacii winnej, kt\u00f3r\u0105 nazywamy nektarem Szampanii, z mody tylko przyswojonem<\/em>[17]<\/a>.<\/p>\n

Przebija tu t\u0119sknota za dawnym, ju\u017c zapomnianym obyczajem i ci\u0105gle aktualna prawda uj\u0119ta tak\u017ce m.in.. w jednej z bajek Stanis\u0142awa Jachowicza: cudze chwalicie, swego nie znacie, sami nie wiecie co posiadacie<\/em>. Widzimy to r\u00f3wnie\u017c ch\u0142odn\u0105 kalkulacj\u0119: moda na lokalne trunki nap\u0119dza lokaln\u0105 ekonomi\u0119 i powi\u0119ksza og\u00f3lny dobrobyt kraju.<\/p>\n

Moda na zagraniczne trunki rozlewa\u0142a si\u0119 po kraju przez ca\u0142y XVIII i XIX wiek, a jako\u015b\u0107 serwowanych w kraju miod\u00f3w pitnych sukcesywnie spada przez pogo\u0144 producent\u00f3w za zyskiem. w XIX wieku pojawiaj\u0105 sie dopiero dw\u00f3jniaki i p\u00f3\u0142toraki uwa\u017cane obecnie b\u0142\u0119dnie za miody staropolskie wywodz\u0105ce si\u0119 ze \u015bredniowiecza.\u00a0 W opisie obyczaj\u00f3w litewskich spotykamy taki fragment dotycz\u0105cy szlachty z pocz\u0105tku XIX wieku, zanotowany przez Leona Potockiego: Obiad z kilkunastu potraw z\u0142o\u017cony poprzedza\u0142a w\u00f3dka, a towarzyszy\u0142o wino, nie wiem dlaczego franz-wein nazywane, bo si\u0119 na francuzkiej nie zrodzi\u0142o ziemi, wydawa\u0142a go podobno Fraukonja. Nie powiem, aby i inne wina nie by\u0142y w u\u017cywaniu, w\u0119gierskiego nie znano, ale z Re\u0144skiem i szampa\u0144skiem na wielkich fetach napotka\u0107 si\u0119 mog\u0142e\u015b; stary lipiec kowie\u0144ski<\/strong> ju\u017c bardzo by\u0142 rzadkim i resztki onego przechowywano gdzie niegdzie w piwnicach zamo\u017cniejszych dom\u00f3w<\/em>[18]<\/a>.<\/p>\n

Co ciekawe, w tym czasie lipiec nie by\u0142 tylko wspomnieniem, dost\u0119pny by\u0142 dalej w handlu wbrew wspomnianej wcze\u015bniej informacji o z\u0142upieniu z piwnic Kowna s\u0142awetnych lipc\u00f3w przez wycofuj\u0105ce si\u0119 z Rosji wojska francuskie. W prasie z XIX wieku spotykamy reklamy zachwalaj\u0105ce\u00a0 walory tego miodu, jak na przyk\u0142ad zamieszczone w\u00a0 Kurierze Warszawskim z roku 1848, zaproszenie do \u201eOgr\u00f3dka Miodowego\u201d na ul. Krochmalnej 1116: Zak\u0142ad ten posiada wyb\u00f3r Maliniak\u00f3w, Wi\u015bniak\u00f3w, i Miodu Lipcu<\/strong>. Trunki te s\u0105 wy\u015bmienite, ostatni za\u015b to jest Mi\u00f3d tak jest w podniebieniu wykwintny, \u017ce u Hiszpan\u00f3w sprawiedliw\u0105 nazw\u0119 Polskiej Malagi uzyska\u0142[19]<\/strong><\/a>. Zachwala swoje wyroby J. Maliniak – <<Fabrykant Miodu>>.<\/em><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

 <\/p>\n

Jak wida\u0107 w XIX wieku zachodnie alkohole by\u0142y ju\u017c na tyle szerokim u\u017cyciu, \u017ce zachwala\u0107 nasze miody pitne trzeba by\u0142o por\u00f3wnuj\u0105c je do hiszpa\u0144skich win \u2013 wtedy dopiero odbiorca by\u0142 w stanie zrozumie\u0107 o czym mowa. Niestety i teraz bardzo cz\u0119sto klienci miodosytni s\u0105 w stanie zrozumie\u0107 smak miodu pitnego dopiero gdy por\u00f3wnamy go do konkretnego gatunku wina. Ten trend dostrzegam w opisach kulinarnych ju\u017c od ko\u0144ca XVII wieku, kiedy to pojawiaj\u0105 si\u0119 przepisy na miody ma\u0142mazji r\u00f3wne<\/em> lub por\u00f3wnywanie miodu (pitnego) do win<\/em> petercymentowych<\/em> (Pedro Ximenes). Tak si\u0119 niechlubnie u nas przyj\u0119\u0142o ceni\u0107 zagraniczne produkty nad krajowe wyroby, nawet je\u015bli oba podobne w smaku i aromacie wychodz\u0105.<\/p>\n

Wzmiank\u0119 o syceniu lipc\u00f3w kowie\u0144skich znajdziemy te\u017c w \u201eStatystyce Xistwa \u017bmudzkiego\u201d\u00a0 W\u0142odzimierza Gadona z roku 1839, gdzie autor, opisuj\u0105c gospodark\u0119 okolic Kowna, wspomina o lipowych lasach i syceniu s\u0142awnego lipca kowie\u0144skiego i inne miody bywaj\u0105 sycone<\/em>[20]<\/a>.<\/p>\n

S\u0105 te\u017c \u017ar\u00f3d\u0142a wzmiankuj\u0105ce lipca jako przedniego gatunkowego mi\u00f3du pitnego. Oto \u201eDziennik Rz\u0105dowy Wolnego Miasta Krakowa i Jego Okr\u0119gu\u201d z roku 1834, wymienia lipca jako oddzielny rodzaj miodu pitnego obok miodu, wi\u015bniaka, maliniaka i dereniaka obj\u0119te wszystkie op\u0142at\u0119 celn\u0105 w wysoko\u015bci 10 groszy od garnca, dla por\u00f3wnania od piwa op\u0142ata wynosi 2 grosze od garnca<\/em>[21]<\/a>. Podobne rozr\u00f3\u017cnienie spotykamy tak\u017ce w polskoj\u0119zycznej prasie z Petersburga z lat 70. XIX wieku, gdzie stawka celna jest to\u017csama za butelk\u0119 importowanego piwa, czy miodu lipca.<\/p>\n

W monografii po\u015bwi\u0119conej historii alkoholu, \u201eDzie\u0142o o Pija\u0144stwie\u201d, Jak\u00f3b Szymkiewicz w roku 1818, pisa\u0142, rozr\u00f3\u017cniaj\u0105c ju\u017c: Litwini (\u2026) nazywaj\u0105 do picia mi\u00f3d Midus<\/strong>, do jedzenia Medus<\/strong>. W Polsce my\u015blano ma\u0142o i p\u00f3\u017ano o winie narodowem. Zagraniczne p\u00f3\u017aniey dochodzi\u0142y morzem czarnem i ba\u0142tyckim. Mi\u00f3d najd\u0142u\u017cej by\u0142 u\u017cywany za nap\u00f3y naycelnieyszy. W Litwie mi\u00f3d Kowie\u0144ski<\/strong> zwany lipiec<\/strong> po dzi\u015b dzie\u0144 jest napojem przyjemnym i smacznym. Pie\u015bni litewskie od posp\u00f3lstwa \u015bpiewano w zapuszcza\u0144skim (Dzukija) i na \u017bmudzi, wyra\u017caj\u0105: <<\u017ce miodem smaruj\u0105c cia\u0142o i pij\u0105c Kowie\u0144ski napoy, mo\u017cna si\u0119 wyleczy\u0107 z niekt\u00f3rych chor\u00f3b>>[22]<\/strong><\/a>.<\/em><\/p>\n

Wcze\u015bniej autor, opisuj\u0105c og\u00f3lnie miody pitne, podnosi przy tym b\u0142\u0119dnie, \u017ce nazwa mi\u00f3d przesz\u0142a do j\u0119zyka polskiego z j\u0119zyk\u00f3w nordyckich. Podobie\u0144stwo zosta\u0142o zauwa\u017cone, wnioski wyci\u0105gni\u0119te zgo\u0142a odmienne od stanowiska wsp\u00f3\u0142czesnych lingwist\u00f3w. To skandynawskie okre\u015blenie mjod <\/em>na mi\u00f3d pitny wywodzi si\u0119 od s\u0142owia\u0144skiego okre\u015blenia mi\u00f3d <\/em>\u2013 nie odwrotnie.<\/p>\n

Inne przypuszczenia i naukowe dywagacje zosta\u0142y poczynione na pocz\u0105tku XIX wieku w rozprawie Xawerego Bohusza\u00a0 \u201eO pocz\u0105tkach narodu i j\u0119zyka litewskiego.\u201d W roku 1808 roku przywo\u0142ane s\u0105: S\u0142awne do dzi\u015b dnia w Litwie s\u0105 miody, a mianowicie Lipce Kowie\u0144skie<\/strong><\/em>[23]<\/a>.<\/strong><\/p>\n

To zdanie ko\u0144czy d\u0142ug\u0105 rozpraw\u0119 o tym, czym w zasadzie jest bursztyn, tak obficie wyst\u0119puj\u0105cy w Ba\u0142tyku, szczeg\u00f3lnie u uj\u015bcia Niemna i Wis\u0142y, teoria jednego z akademik\u00f3w petersburskich przywo\u0142ana w tym tek\u015bcie g\u0142osi, \u017ce jest to prastary mi\u00f3d o zmienionej konsystencji przez dzia\u0142anie kwas\u00f3w i soli morskiej, a teorie t\u0105 podtrzymywa\u0107 si\u0119 zdaje autor, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 w\u0142a\u015bnie na obfito\u015b\u0107 roj\u00f3w pszczelich nad wspomnianymi rzekami ju\u017c w czasach staro\u017cytnych.<\/p>\n

Wzmianki o tym s\u0142awnym niegdy\u015b miodzie pitnym spotykamy r\u00f3wnie\u017c w \u017ar\u00f3d\u0142ach francuskich czy niemieckich z XIX wieku.[24]<\/a> Przytocz\u0119 tu jeden cytat z francuskiej ksi\u0105\u017cki wydanej w roku 1839, opisuj\u0105cy miody pitne w Polsce\/Litwie: Najbardziej cenionym miodem jest \u2018Lipiec<\/strong>\u2019; najwi\u0119ksz\u0105 renom\u0105 cieszy si\u0119 odmiana pochodz\u0105ca z okolic Kowna.\u00a0 Lasy lipowe, ci\u0105gn\u0105ce si\u0119 od Pren do Kowna, zapewniaj\u0105 pszczo\u0142om najlepszy po\u017cytek. Mi\u00f3d le\u015bny \u2013 wykorzystywany do wyrobu miodu pitnego (nektaru dawnych pokole\u0144) \u2013 pozyskuje si\u0119 z sosen(\u2026) <<Maliniak>> i <<wi\u015bniak>> \u2013 trunki wytwarzane odpowiednio z malin i wi\u015bni \u2013 stanowi\u0105 w Polsce zamienniki s\u0142odkich win i ciesz\u0105 si\u0119 tam du\u017c\u0105 popularno\u015bci\u0105. Mi\u00f3d pitny, <<maliniak>> i <<wi\u015bniak>> produkowane s\u0105 w ca\u0142ym kraju, a w szczeg\u00f3lno\u015bci w wojew\u00f3dztwach sandomierskim, krakowskim, lubelskim i augustowskim<\/em>[25]<\/a>.<\/p>\n

 <\/p>\n

Podsumowuj\u0105c: Z powy\u017cszych przepis\u00f3w oraz wzmianek na temat Lipca Kowie\u0144skiego mo\u017cemy wyci\u0105gn\u0105\u0107 kilka istotnych wniosk\u00f3w:<\/p>\n

1) Lipiec Kowie\u0144ski uwa\u017cany by\u0142 za najlepszy z dost\u0119pnych miod\u00f3w pitnych przez ponad 300 lat, od roku 1564 do ko\u0144ca XIX wieku pojawia si\u0119 w literaturze jako klasyczny, wr\u0119cz idealny przyk\u0142ad miodu pitnego;<\/p>\n

2) jest to mi\u00f3d pitny wykonany z czystego miodu lipowego lub z innego jasnego miodu, ale zachowuj\u0105cy \u015bwie\u017cy kwiatowy aromat;<\/p>\n

3) Sycony kr\u00f3tko, bez karmelizacji miodu;<\/p>\n

4) Sycony, fermentowany i le\u017cakowany bez dodatku przypraw lub z nieznacznym ich udzia\u0142em (chmielu);<\/p>\n

5) Jest to mi\u00f3d o przeogromnym potencjale maturacyjnym \u2013 zachowuj\u0105cym walory smakowe dziesi\u0105tki, a nawet setki lat po rozlaniu w butelki;<\/p>\n

 <\/p>\n

Ale co najwa\u017cniejsze opis podsuwa nam cenn\u0105 wskaz\u00f3wk\u0119: Lipiec kowie\u0144ski oddaje doskonale charakter u\u017cytego miodu. Jego smak i aromat ma odpowiada\u0107 cechom miodu lipowego, a barwa kolorowi dukatowego<\/em>, czystego z\u0142ota. Aby w przypadku tr\u00f3jniaka uzyska\u0107 smak i aromat oddaj\u0105cy wy\u0142\u0105cznie cechy u\u017cytego surowca trzeba dok\u0142adnie dobra\u0107 nie tylko surowiec i spos\u00f3b sycenia, czyli obr\u00f3bki termicznej miodu, ale tak\u017ce dro\u017cd\u017ce, temperatur\u0119 i odpowiednio poprowadzi\u0107 proces fermentacji. Jest to trudna sztuka znalezienia r\u00f3wnowagi. T\u0105 sztuk\u0119 musieli mie\u0107 niegdy\u015b niekt\u00f3rzy miodowarzy opanowan\u0105 tak, \u017ce wykonywany przez nich lipiec kowie\u0144ski<\/strong> zapisa\u0142 si\u0119 w historii jako najlepszy z polskich i litewskich miod\u00f3w pitnych. W innym przypadku, bazuj\u0105c tylko na znakomitym surowcu, nie osi\u0105gn\u0119liby powtarzalno\u015bci i nie stworzyliby renomy Lipc\u00f3w Kowie\u0144skich spotykanych w \u017ar\u00f3d\u0142ach na przestrzeni ponad 300 lat.<\/p>\n

 <\/p>\n

Jako zawodowy producent miod\u00f3w pitnych wiem, \u017ce jest to nie\u0142atwa sztuka. W\u00a0 Augustowskiej Miodosytni<\/em> uda\u0142o nam si\u0119 j\u0105 opanowa\u0107 t\u0105 sztuk\u0119. Nasze tr\u00f3jniaki <\/a>zachowuj\u0105 charakter u\u017cytego miodu i oddaj\u0105 bogactwo jego smak\u00f3w i aromat\u00f3w. Kilka lat temu dr Daria Cicha prowadzi\u0142a badania naukowe<\/a> na bazie Tr\u00f3jniaka Augustowskiego Wczesnego<\/em>, kt\u00f3re udowodni\u0142y, \u017ce finalny produkt \u201ete same posiada zalety\u201d co surowiec, z kt\u00f3rego powsta\u0142.[26]<\/a>\u00a0 Ale tych cech nie nabywa si\u0119 od razu, lecz w d\u0142ugotrwa\u0142ym, trwaj\u0105cym oko\u0142o 2 lat, procesie dojrzewania. Czas gra tu istotn\u0105 rol\u0119. Od kiedy rozpocz\u0119li\u015bmy w roku 2017 profesjonaln\u0105 produkcj\u0119 miod\u00f3w pitnych, w\u0142a\u015bnie lipiec kowie\u0144ski <\/strong>by\u0142 jednym z tych miod\u00f3w, z kt\u00f3rymi chcia\u0142em si\u0119 zmierzy\u0107 jako zawodowy miodosytnik. Zacz\u0105\u0142em od zebrania szerokiej bazy \u017ar\u00f3d\u0142owej na temat tego napoju, kt\u00f3r\u0105 omawiam w tym\u017ce tek\u015bcie. Nast\u0119pnie przeprowadzili\u015bmy zakrojony na ponad rok projekt badawczy wsp\u00f3lnie z Instytutem Winiarstwa w Kalsku: \u201eOdtworzenie receptury Lipca Kowie\u0144skiego z zachowaniem stabilno\u015bci koloidalnej bia\u0142ek\u201d, pod opiek\u0105 \u015bwietnego specjalisty w temacie prowadzenia tego typu bada\u0144 S\u0142awka Czabaja, i dopiero bogatsi o t\u0105 wiedz\u0119 przyst\u0105pili\u015bmy do wykonania pierwszego od lat lipca kowie\u0144skiego<\/strong>. Teraz, 7 lat po nastawie, mo\u017cemy z dum\u0105 zaprezentowa\u0107 mi\u00f3d, kt\u00f3ry by\u0142 chlub\u0105 dawnej Rzeczypospolitej \u2013 Polski, Litwy, Prus, Rusi Bia\u0142ej, Czarnej i Czerwonej \u2013 Lipiec Kowie\u0144ski<\/strong>.<\/p>\n

 <\/p>\n

,Piotr Pi\u0142asiewicz<\/p>\n

 <\/p>\n

[1]<\/a> Geografia fizyczna Polski<\/em>, L. Tatomir, Lw\u00f3w 1863, s. 200,<\/p>\n

[2]<\/a> Lexicon Latino-Polonicum. ex optimis lati nae lingvae\u2026,\u00a0 J. M\u0105czy\u0144ski, Krak\u00f3w 1564\u00a0 s. 160 i s. 558.<\/p>\n

[3]<\/a> Lekarstwa do\u015bwiadczone<\/em>, M. Siennik, Krak\u00f3w 1564, s. 6.<\/p>\n

[4]<\/a> Kronika polska Marcina Kromera biskupa warmi\u0144skiego ksi\u0105g XXX : dot\u0105d w trzech j\u0119zykach, a mianowicie w \u0142aci\u0144skim, polskim i niemieckim wydana, na j\u0119zyk polski z \u0142aci\u0144skiego prze\u0142o\u017cona przez Marcina z B\u0142a\u017cowa B\u0142a\u017cowskiego i wydana w Krakowie w drukarni M. Loba r. 1611<\/em>, Marcin Kromer, Krak\u00f3w, reprint z 1857, s. XX.<\/p>\n

[5]<\/a> Zielnik herbarzem z j\u0119zyka \u0142aci\u0144skiego zowi\u0105<\/em>\u2026 S. Syre\u0144ski, Krak\u00f3w 1613, s. xx.<\/p>\n

[6]<\/a> Teodora Zawackiego Memoriale oeconomicum abo pami\u0119\u0107 robot i wszelakiego dozoru gospodarskiego<\/em>, T. Zawadzki, Krak\u00f3w 1616, reprint z 1891, s. 105.<\/p>\n

[7]<\/a> Thesavrvs Polonolatinogr\u00e6cvs Sev Promptvarivm Lingv\u00e6 Latin\u00e6 Et Gr\u00e6c\u00e6 in tres Tomos diuisum (\u2026)<\/em>, G. Knapiusz, Krak\u00f3w 1643, s. 363.<\/p>\n

[8]<\/a> Thesavrvs Polonolatinogr\u00e6cvs Sev Promptvarivm Lingv\u00e6 Latin\u00e6 Et Gr\u00e6c\u00e6 in tres Tomos diuisum (\u2026)<\/em>, G. Knapiusz, Krak\u00f3w 1643, s.415 (t\u0142umaczenie autora z j. \u0142aci\u0144skiego)<\/p>\n

[9]<\/a> Syntagma Universae Medicinae Practicae<\/em>, J. Jonston, Jenae 1673, \u00a0s. 127. (t\u0142umaczenie autora z j. \u0142aci\u0144skiego)<\/p>\n

[10]<\/a> Dissertatio Inavgvralis Medica Mel Saccharo Praestantivs Declarans<\/em>, F.P Mel, Altdorf 1724. \u00a0s.7 (t\u0142umaczenie autora z j. \u0142aci\u0144skiego)<\/p>\n

[11]<\/a> Miodosytnictwo, czyli sztuka przerabiania miodu i owoc\u00f3w na napoje<\/em>, T. Ciesielski, Lw\u00f3w 1908 s. 34-35<\/p>\n

[12]<\/a> Poradnik, czyli kalendarz dla gospody\u0144 na rok przest\u0119pny 1868<\/em>, Warszawa 1867, s. 39-40,<\/p>\n

[13]<\/a> Dok\u0142adna praktyczna nauka dla pasiecznik\u00f3w: jak maj\u0105 chodzi\u0107 ko\u0142o pszcz\u00f3\u0142, aby rozmno\u017cy\u0107 pr\u0119dko pasieki, i wydoby\u0107 z nich zysk najwi\u0119kszy mo\u017cliwy, tak we zwyczajnych naszych ulach krajowych, jako t\u00e9\u017c w ulach dzier\u017conowskich<\/em>, J. Lubieniecki, Lw\u00f3w 1860, Tom III, s. 188,<\/p>\n

[14]<\/a> j.w., s. 187.<\/p>\n

[15]<\/a> Ekonomista: pismo po\u015bwi\u0119cone ekonomice, statystyce i administracji. R.7<\/em>, W.A. Sommer, Miejsce Rok, s. 710,<\/p>\n

[16]<\/a> Dzie\u0142a Karola Szajnochy. Tom 7. Jadwiga i Jagie\u0142\u0142o<\/em>, K. Szajnocha, Warszawa 1877, s. 31,<\/p>\n

[17]<\/a> Kuryer Wile\u0144ski: gazeta urz\u0119dowa<\/em>, Wilno 1860, \u2116 23 z (18 marca), s. 5.<\/p>\n

[18]<\/a> Kronika Wiadomo\u015bci Krajowych i Zagranicznych<\/em>, Nr 214, Warszawa 1857, s. 5,<\/p>\n

[19]<\/a> Kurjer Warszawski<\/em>, Warszawa 1848, \u2116 159 (16 czerwca) s. 1,<\/p>\n

[20]<\/a> Statystyce Xistwa \u017bmudzkieg, W. Gadon,\u00a0 Pary\u017c s.37<\/p>\n

[21]<\/a> Dziennik Rz\u0105dowy Wolnego Miasta Krakowa i Jego Okr\u0119gu. Krak\u00f3w 1834<\/p>\n

[22]<\/a> Dzie\u0142o o pija\u0144stwie, J. Szymkiewicz Wilno 1818 s.20<\/p>\n

[23]<\/a> O pocz\u0105tkach narodu i j\u0119zyka litewskiego, X. Bohusz, Warszawa 1808, s. 54<\/p>\n

[24]<\/a> Tableau de la Pologne ancienne et moderne<\/em>, C. Malte-Brun, Miejsce Rok, s.66 i s. 208,<\/p>\n

oraz Hlubek, Franz Xaver Wilhelm von: Die Landwirthschaftslehre in ihrem ganzen Umfange nach den Erfahrungen und Erkenntnissen der letztverflossenen 100 Jahre s.605<\/p>\n

Geographie von Europa, Brandes, H. C.: s.477<\/p>\n

[25]<\/a> Soci\u00e9t\u00e9 Fran\u00e7aise de Statistique Universelle: Journal des travaux de la Soci\u00e9t\u00e9 Fran\u00e7aise de Statistique Universelle. <\/em>8, <\/em>Pary\u017c 1838, s. 236 (t\u0142umaczenie autora z j. francuskiego)<\/p>\n

[26]<\/a> Journal of Agricultural and Food Chemistry<\/strong><\/a>, Volume 72, Issue 18<\/strong><\/a> dr. D Cicha, Key Odorants Forming Aroma of Polish Mead: Influence of the Raw Material and Manufacturing Processes<\/p>\n

https:\/\/pubs.acs.org\/jafcau\/article\/72\/18\/10548\/173494\/Key-Odorants-Forming-Aroma-of-Polish-Mead<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Lipiec Kowie\u0144ski uwa\u017cany by\u0142 przez wieki za najszlachetniejszy z miod\u00f3w pitnych, o wyj\u0105tkowym potencjale starzenia i niepowtarzalnym smaku. Jest echem tego, co w dawnej Rzeczypospolitej by\u0142o dobre i wa\u017cne. W zasadzie od roku 1564 mo\u017cna znale\u017a\u0107 dziesi\u0105tki wspomnie\u0144 w \u017ar\u00f3d\u0142ach o tym rodzaju miodu pitnego. Ale czym w\u0142a\u015bciwie by\u0142 mi\u00f3d z nostalgi\u0105 wychwalany przez Adama…<\/p>","protected":false},"author":61,"featured_media":6215,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[70,186,71,73],"tags":[224,226,223,225,93],"class_list":["post-6209","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia","category-historyczne-przepisy","category-kultura","category-trojniak","tag-historia-miodu-pitnego","tag-historyczne-receptury","tag-lipiec-kowienski","tag-najlepszy-miod-pitny","tag-trojniak"],"yoast_head":"\nLipiec Kowie\u0144ski - w poszukiwaniu najlepszego z miod\u00f3w pitnych - Augustowska Miodosytnia<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/augustowska-miodosytnia.pl\/en\/2026\/10\/26\/lipiec-kowienski-w-poszukiwaniu-najlepszego-z-miodow-pitnych\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Lipiec Kowie\u0144ski - w poszukiwaniu najlepszego z miod\u00f3w pitnych - Augustowska Miodosytnia\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Lipiec Kowie\u0144ski uwa\u017cany by\u0142 przez wieki za najszlachetniejszy z miod\u00f3w pitnych, o wyj\u0105tkowym potencjale starzenia i niepowtarzalnym smaku. Jest echem tego, co w dawnej Rzeczypospolitej by\u0142o dobre i wa\u017cne. W zasadzie od roku 1564 mo\u017cna znale\u017a\u0107 dziesi\u0105tki wspomnie\u0144 w \u017ar\u00f3d\u0142ach o tym rodzaju miodu pitnego. Ale czym w\u0142a\u015bciwie by\u0142 mi\u00f3d z nostalgi\u0105 wychwalany przez Adama...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/augustowska-miodosytnia.pl\/en\/2026\/10\/26\/lipiec-kowienski-w-poszukiwaniu-najlepszego-z-miodow-pitnych\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Augustowska Miodosytnia\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-10-26T09:03:21+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-10-26T09:22:43+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/augustowska-miodosytnia.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/W-poszukiwaniu-najlepszego-z-miodow-1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1080\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Miodosytnik\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Miodosytnik\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"22 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/augustowska-miodosytnia.pl\\\/2026\\\/10\\\/26\\\/lipiec-kowienski-w-poszukiwaniu-najlepszego-z-miodow-pitnych\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/augustowska-miodosytnia.pl\\\/2026\\\/10\\\/26\\\/lipiec-kowienski-w-poszukiwaniu-najlepszego-z-miodow-pitnych\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Miodosytnik\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/augustowska-miodosytnia.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/d0b5d0a26c2469ed5c49de744c4b4645\"},\"headline\":\"Lipiec Kowie\u0144ski – w poszukiwaniu najlepszego z miod\u00f3w pitnych\",\"datePublished\":\"2026-10-26T09:03:21+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-26T09:22:43+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/augustowska-miodosytnia.pl\\\/2026\\\/10\\\/26\\\/lipiec-kowienski-w-poszukiwaniu-najlepszego-z-miodow-pitnych\\\/\"},\"wordCount\":4462,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/augustowska-miodosytnia.pl\\\/2026\\\/10\\\/26\\\/lipiec-kowienski-w-poszukiwaniu-najlepszego-z-miodow-pitnych\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/augustowska-miodosytnia.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/W-poszukiwaniu-najlepszego-z-miodow-1.jpg\",\"keywords\":[\"historia miodu pitnego\",\"historyczne receptury\",\"lipiec kowie\u0144ski\",\"najlepszy mi\u00f3d pitny\",\"Tr\u00f3jniak\"],\"articleSection\":[\"Historia\",\"Historyczne przepisy\",\"Kultura\",\"Tr\u00f3jniak\"],\"inLanguage\":\"en-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/augustowska-miodosytnia.pl\\\/2026\\\/10\\\/26\\\/lipiec-kowienski-w-poszukiwaniu-najlepszego-z-miodow-pitnych\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/augustowska-miodosytnia.pl\\\/2026\\\/10\\\/26\\\/lipiec-kowienski-w-poszukiwaniu-najlepszego-z-miodow-pitnych\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/augustowska-miodosytnia.pl\\\/2026\\\/10\\\/26\\\/lipiec-kowienski-w-poszukiwaniu-najlepszego-z-miodow-pitnych\\\/\",\"name\":\"Lipiec Kowie\u0144ski - w poszukiwaniu najlepszego z miod\u00f3w pitnych - Augustowska Miodosytnia\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/augustowska-miodosytnia.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/augustowska-miodosytnia.pl\\\/2026\\\/10\\\/26\\\/lipiec-kowienski-w-poszukiwaniu-najlepszego-z-miodow-pitnych\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/augustowska-miodosytnia.pl\\\/2026\\\/10\\\/26\\\/lipiec-kowienski-w-poszukiwaniu-najlepszego-z-miodow-pitnych\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/augustowska-miodosytnia.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/W-poszukiwaniu-najlepszego-z-miodow-1.jpg\",\"datePublished\":\"2026-10-26T09:03:21+00:00\",\"dateModified\":\"2026-10-26T09:22:43+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/augustowska-miodosytnia.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/d0b5d0a26c2469ed5c49de744c4b4645\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/augustowska-miodosytnia.pl\\\/2026\\\/10\\\/26\\\/lipiec-kowienski-w-poszukiwaniu-najlepszego-z-miodow-pitnych\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/augustowska-miodosytnia.pl\\\/2026\\\/10\\\/26\\\/lipiec-kowienski-w-poszukiwaniu-najlepszego-z-miodow-pitnych\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/augustowska-miodosytnia.pl\\\/2026\\\/10\\\/26\\\/lipiec-kowienski-w-poszukiwaniu-najlepszego-z-miodow-pitnych\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/augustowska-miodosytnia.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/W-poszukiwaniu-najlepszego-z-miodow-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/augustowska-miodosytnia.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/W-poszukiwaniu-najlepszego-z-miodow-1.jpg\",\"width\":1920,\"height\":1080},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/augustowska-miodosytnia.pl\\\/2026\\\/10\\\/26\\\/lipiec-kowienski-w-poszukiwaniu-najlepszego-z-miodow-pitnych\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/augustowska-miodosytnia.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Lipiec Kowie\u0144ski – w poszukiwaniu najlepszego z miod\u00f3w pitnych\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/augustowska-miodosytnia.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/augustowska-miodosytnia.pl\\\/\",\"name\":\"Augustowska Miodosytnia\",\"description\":\"Na dobre trunki warto jest czeka\u0107\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/augustowska-miodosytnia.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/augustowska-miodosytnia.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/d0b5d0a26c2469ed5c49de744c4b4645\",\"name\":\"Miodosytnik\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/c785ae71b3fc569dbc7e79e3e01448f65ef10b65fb2188c066337c92059e9764?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/c785ae71b3fc569dbc7e79e3e01448f65ef10b65fb2188c066337c92059e9764?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/c785ae71b3fc569dbc7e79e3e01448f65ef10b65fb2188c066337c92059e9764?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Miodosytnik\"},\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/www.augustowska-miodosytnia.pl\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Lipiec Kowie\u0144ski - w poszukiwaniu najlepszego z miod\u00f3w pitnych - Augustowska Miodosytnia","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/augustowska-miodosytnia.pl\/en\/2026\/10\/26\/lipiec-kowienski-w-poszukiwaniu-najlepszego-z-miodow-pitnych\/","og_locale":"en_GB","og_type":"article","og_title":"Lipiec Kowie\u0144ski - w poszukiwaniu najlepszego z miod\u00f3w pitnych - Augustowska Miodosytnia","og_description":"Lipiec Kowie\u0144ski uwa\u017cany by\u0142 przez wieki za najszlachetniejszy z miod\u00f3w pitnych, o wyj\u0105tkowym potencjale starzenia i niepowtarzalnym smaku. Jest echem tego, co w dawnej Rzeczypospolitej by\u0142o dobre i wa\u017cne. W zasadzie od roku 1564 mo\u017cna znale\u017a\u0107 dziesi\u0105tki wspomnie\u0144 w \u017ar\u00f3d\u0142ach o tym rodzaju miodu pitnego. Ale czym w\u0142a\u015bciwie by\u0142 mi\u00f3d z nostalgi\u0105 wychwalany przez Adama...","og_url":"https:\/\/augustowska-miodosytnia.pl\/en\/2026\/10\/26\/lipiec-kowienski-w-poszukiwaniu-najlepszego-z-miodow-pitnych\/","og_site_name":"Augustowska Miodosytnia","article_published_time":"2026-10-26T09:03:21+00:00","article_modified_time":"2026-10-26T09:22:43+00:00","og_image":[{"width":1920,"height":1080,"url":"https:\/\/augustowska-miodosytnia.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/W-poszukiwaniu-najlepszego-z-miodow-1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Miodosytnik","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Miodosytnik","Est. reading time":"22 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/augustowska-miodosytnia.pl\/2026\/10\/26\/lipiec-kowienski-w-poszukiwaniu-najlepszego-z-miodow-pitnych\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/augustowska-miodosytnia.pl\/2026\/10\/26\/lipiec-kowienski-w-poszukiwaniu-najlepszego-z-miodow-pitnych\/"},"author":{"name":"Miodosytnik","@id":"https:\/\/augustowska-miodosytnia.pl\/#\/schema\/person\/d0b5d0a26c2469ed5c49de744c4b4645"},"headline":"Lipiec Kowie\u0144ski – w poszukiwaniu najlepszego z miod\u00f3w pitnych","datePublished":"2026-10-26T09:03:21+00:00","dateModified":"2026-10-26T09:22:43+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/augustowska-miodosytnia.pl\/2026\/10\/26\/lipiec-kowienski-w-poszukiwaniu-najlepszego-z-miodow-pitnych\/"},"wordCount":4462,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/augustowska-miodosytnia.pl\/2026\/10\/26\/lipiec-kowienski-w-poszukiwaniu-najlepszego-z-miodow-pitnych\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/augustowska-miodosytnia.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/W-poszukiwaniu-najlepszego-z-miodow-1.jpg","keywords":["historia miodu pitnego","historyczne receptury","lipiec kowie\u0144ski","najlepszy mi\u00f3d pitny","Tr\u00f3jniak"],"articleSection":["Historia","Historyczne przepisy","Kultura","Tr\u00f3jniak"],"inLanguage":"en-GB","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/augustowska-miodosytnia.pl\/2026\/10\/26\/lipiec-kowienski-w-poszukiwaniu-najlepszego-z-miodow-pitnych\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/augustowska-miodosytnia.pl\/2026\/10\/26\/lipiec-kowienski-w-poszukiwaniu-najlepszego-z-miodow-pitnych\/","url":"https:\/\/augustowska-miodosytnia.pl\/2026\/10\/26\/lipiec-kowienski-w-poszukiwaniu-najlepszego-z-miodow-pitnych\/","name":"Lipiec Kowie\u0144ski - w poszukiwaniu najlepszego z miod\u00f3w pitnych - Augustowska Miodosytnia","isPartOf":{"@id":"https:\/\/augustowska-miodosytnia.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/augustowska-miodosytnia.pl\/2026\/10\/26\/lipiec-kowienski-w-poszukiwaniu-najlepszego-z-miodow-pitnych\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/augustowska-miodosytnia.pl\/2026\/10\/26\/lipiec-kowienski-w-poszukiwaniu-najlepszego-z-miodow-pitnych\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/augustowska-miodosytnia.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/W-poszukiwaniu-najlepszego-z-miodow-1.jpg","datePublished":"2026-10-26T09:03:21+00:00","dateModified":"2026-10-26T09:22:43+00:00","author":{"@id":"https:\/\/augustowska-miodosytnia.pl\/#\/schema\/person\/d0b5d0a26c2469ed5c49de744c4b4645"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/augustowska-miodosytnia.pl\/2026\/10\/26\/lipiec-kowienski-w-poszukiwaniu-najlepszego-z-miodow-pitnych\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-GB","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/augustowska-miodosytnia.pl\/2026\/10\/26\/lipiec-kowienski-w-poszukiwaniu-najlepszego-z-miodow-pitnych\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/augustowska-miodosytnia.pl\/2026\/10\/26\/lipiec-kowienski-w-poszukiwaniu-najlepszego-z-miodow-pitnych\/#primaryimage","url":"https:\/\/augustowska-miodosytnia.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/W-poszukiwaniu-najlepszego-z-miodow-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/augustowska-miodosytnia.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/W-poszukiwaniu-najlepszego-z-miodow-1.jpg","width":1920,"height":1080},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/augustowska-miodosytnia.pl\/2026\/10\/26\/lipiec-kowienski-w-poszukiwaniu-najlepszego-z-miodow-pitnych\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/augustowska-miodosytnia.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Lipiec Kowie\u0144ski – w poszukiwaniu najlepszego z miod\u00f3w pitnych"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/augustowska-miodosytnia.pl\/#website","url":"https:\/\/augustowska-miodosytnia.pl\/","name":"Augustow Meadery","description":"Na dobre trunki warto jest czeka\u0107","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/augustowska-miodosytnia.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/augustowska-miodosytnia.pl\/#\/schema\/person\/d0b5d0a26c2469ed5c49de744c4b4645","name":"Miodosytnik","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/c785ae71b3fc569dbc7e79e3e01448f65ef10b65fb2188c066337c92059e9764?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/c785ae71b3fc569dbc7e79e3e01448f65ef10b65fb2188c066337c92059e9764?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/c785ae71b3fc569dbc7e79e3e01448f65ef10b65fb2188c066337c92059e9764?s=96&d=mm&r=g","caption":"Miodosytnik"},"sameAs":["http:\/\/www.augustowska-miodosytnia.pl"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/augustowska-miodosytnia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6209","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/augustowska-miodosytnia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/augustowska-miodosytnia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/augustowska-miodosytnia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/61"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/augustowska-miodosytnia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6209"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/augustowska-miodosytnia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6209\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6217,"href":"https:\/\/augustowska-miodosytnia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6209\/revisions\/6217"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/augustowska-miodosytnia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6215"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/augustowska-miodosytnia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6209"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/augustowska-miodosytnia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6209"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/augustowska-miodosytnia.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6209"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}